Pepermunt: een verfrissende plant met veelzijdige toepassingen
Pepermunt, ook wel bekend als Mentha × piperita, is een aromatische kruidenplant die bekend staat om zijn verfrissende geur en smaak. Deze veelzijdige plant is een hybride tussen watermunt (Mentha aquatica) en groene munt (Mentha spicata).
In dit artikel kijken we naar de toepassingen voor mens en dier.
Botanische eigenschappen
Pepermunt heeft kenmerkende botanische eigenschappen die het gemakkelijk onderscheidbaar maken. Het plantje heeft vierkante stengels, een kruisgewijze bladstand en donkergroene, getande bladeren met een karakteristieke pepermuntsmaak. Het zaad heeft zeer weinig kiemkracht, waardoor de plant meestal wordt vermeerderd door te stekken. Het wordt op deze manier voor vele doeleinden gekweekt.
De familie
Pepermunt behoort tot de lipbloemenfamilie, waarvan alle planten vierkante stengels en een kruisgewijze bladstand hebben. Planten in het geslacht Mentha hebben lila bloemen en een muntgeur, die wordt versterkt wanneer je de bladeren wrijft. De pepermunt is een kruising tussen watermunt (Mentha aquatica) en aarmunt (Mentha spicata), aangeduid met het x-je in de Latijnse naam (Mentha × piperita).
Herkenning
Pepermunt onderscheidt zich van andere muntsoorten door de sterke pepermuntgeur en het vrijwel ontbreken van beharing op de plant. Door zijn lage kiemkracht zul je pepermunt niet vaak in de natuur tegenkomen. Andere muntsoorten, zoals watermunt, daarentegen wel!
Toepassingen in de kruidengeneeskunde voor mens en dier
Iedereen kent wel pepermuntthee, maar voor dieren kun je een tinctuur (plantenaftreksel in alcohol) of etherische olie (aromatherapie) gebruiken.
Spijsverteringsproblemen
Pepermunt, zowel de olie als het kruid, kun inzetten bij maag- en darmproblemen. Het kruid werkt ontkrampend op maag en darmen.
Normaal gesproken wordt pepermunt opgenomen in de dunne darm. Pepermuntolie staat momenteel ook volop in de belangstelling vanwege de toepassingen bij IBS (spastische darm). Hierbij moet de olie dus in de dikke darm aankomen, daarom zijn er ook merken die pepermuntolie in een speciaal gecoate capsule aanbieden.
Maagzweren
Pepermunt is werkzaam tegen diverse ziekteverwekkers zoals verschillende Streptococcen, Staphylococcen, E. coli, en ook Helicobacter pylori. Deze laatste is de bekendste veroorzaker van maagzweren.
Misselijkheid & wagenziekte
Pepermunt kun je inzetten om misselijkheid te helpen verminderen, ook ten gevolge van wagenziekte. Je kunt hiervoor van tevoren pepermunt als tinctuur geven, maar het ook combineren met aromatherapie. Neem hiervoor een geursteentje en doe hier een paar druppeltjes pepermuntolie op; dit kan veilig mee in de auto.
Bovenste luchtwegen
Pepermunt kun je ook gebruiken bij verkoudheidsklachten en om verlichting te bieden bij hoest en sinusitis.
Pepermuntolie kan voor mensen gebruikt worden om mee te stomen. Voor honden kun je het verdampen in de ruimte (zorg ervoor dat dieren weg kunnen gaan als ze dat willen). Voor paarden kun je het best het gedroogde kruid (eventueel met andere kruiden zoals kamille en eucalyptus) in een emmer warm water doen en dat aanbieden; bijvoorbeeld neerzetten bij het poetsen.
Insecten
Pepermuntolie kan voor huisdieren effectief zijn bij het afweren van insecten, zoals muggen en vlooien.
Verlichting van hoofdpijn
De verkoelende eigenschappen van de menthol in pepermuntolie kan hoofdpijn verlichten wanneer de olie wordt ingeademd.
Pepermunt is in normale doseringen veilig in gebruik. Bij te hoge doseringen kan het bij extern gebruik een branderig gevoel op de huid geven, en bij intern gebruik een branderig gevoel in de maag veroorzaken.