De helende kracht van katten: waarom het spinnen zoveel meer is dan een tevreden geluid

Door Priscilla Voogd
Categorie Katten
Leestijd 12 minuten

Wie het voorrecht heeft om met een kat samen te leven, kent het waarschijnlijk wel: je komt thuis na een lange dag, ploft op de bank en binnen no-time ligt je kat heerlijk tegen je aan. Je hoort dat bekende, diepe geluid… knorrrr. Je schouders zakken automatisch een beetje naar beneden en ineens lijkt de wereld een stuk rustiger. Toeval? Misschien niet!

Katten hebben iets magisch. Dat mysterieuze, eigenzinnige karakter, die prachtige ogen, dat zachte lijf en natuurlijk dat heerlijke gespin. Het is niet voor niets dat mensen al duizenden jaren een bijzondere band met katten hebben. In het oude Egypte werden katten zelfs vereerd en geassocieerd met de godin Bastet, beschermster van huis en haard. En hoewel we tegenwoordig gelukkig niet meer zomaar een kat als goddelijk wezen hoeven te aanbidden, blijft er iets mysterieus aan onze miniatuur tijgers hangen.

Want wist je dat het spinnen van een kat mogelijk veel meer doet dan alleen maar aangeven dat je kat tevreden is? De frequenties waarin katten spinnen zijn namelijk ontzettend interessant. Er zijn zelfs wetenschappelijke aanwijzingen dat deze trillingen een rol kunnen spelen bij herstel van het lichaam. Hoe bijzonder is dat?

Dit blog is geschreven door Priscilla Voogd, kattengedragsdeskundige, coach en specialist in energetische kattencommunicatie. Met haar bedrijf Purrpose Cat Studio helpt ze mensen hun kat écht te begrijpen, van gedrag en welzijn tot de subtielere signalen die soms lastig te plaatsen zijn. Met een liefdevolle en holistische blik kijkt Priscilla naar de kat als geheel, met als doel meer begrip, vertrouwen en verbinding tussen kat en mens.

Foto hiernaast door Landa Penders

Waarom spinnen katten eigenlijk?

Laten we beginnen met een misverstand uit de wereld helpen: een kat spint niet alleen als hij gelukkig is. Natuurlijk kennen we allemaal het beeld van een tevreden kat die op schoot ligt te knorren, maar katten kunnen óók spinnen wanneer ze bang zijn, gestrest zijn of pijn hebben.

Dat klinkt misschien vreemd, maar juist daarom denken onderzoekers dat spinnen ook een vorm van zelfkalmering kan zijn. Het ritmische geluid en de trillingen kunnen een kat helpen om zichzelf te reguleren in spannende of ongemakkelijke situaties. Je zou het bijna kunnen vergelijken met hoe wij mensen soms automatisch zuchten, neuriën of diep ademhalen wanneer we spanning ervaren.

En dan wordt het interessant. Want waarom zou een kat juist tijdens ziekte, pijn of herstel blijven spinnen? Zou het kunnen dat het spinnen niet alleen een manier van communiceren is, maar ook een functie heeft voor het lichaam?

Daar zijn behoorlijk fascinerende aanwijzingen voor.

Een bijzondere frequentie

In 2001 onderzocht Elizabeth von Muggenthaler het gespin van 44 katachtigen, waaronder huiskatten, poema’s, cheeta’s en andere katachtigen. Met speciale apparatuur werden de trillingen en frequenties van het gespin gemeten. Wat bleek? De onderzochte katachtigen produceerden sterke frequenties tussen ongeveer 25 en 150 hertz. Vooral frequenties rond 25, 50 en 100 Hz kwamen duidelijk naar voren. En juist dát maakt het verhaal zo interessant.

Want lage mechanische trillingen in dit frequentiegebied worden ook onderzocht vanwege hun invloed op bot en ander lichaamsweefsel. Von Muggenthaler stelde daarom de interessante hypothese dat het gespin van katachtigen mogelijk een vorm van natuurlijk laagfrequent vibratie-mechanisme is dat onder andere zou kunnen bijdragen aan herstel van botten en spieren.

Oftewel: jouw poezel is wel degelijk ‘aan het werk’ wanneer hij gezellig op je schoot ligt!

Spinnen en botbreuken: daar wordt het écht interessant

Ons lichaam reageert namelijk op mechanische prikkels. Bot is geen dood, hard materiaal, maar levend weefsel dat voortdurend wordt afgebroken en opnieuw opgebouwd. Beweging en belasting spelen hierbij een belangrijke rol.

Wetenschappers hebben daarom onderzocht wat er gebeurt wanneer bot wordt blootgesteld aan zeer kleine mechanische trillingen. En daar zijn interessante resultaten uit gekomen.

Zo is in onderzoek met schapen gekeken naar mechanische stimulatie rond 30 Hz. De dieren kregen gedurende een bepaalde periode dagelijks een zeer geringe mechanische prikkel toegediend. Dit bleek de botvorming te kunnen stimuleren. In een ander onderzoek werd gekeken naar botbreukherstel. Schapen met een experimenteel aangebrachte botbreuk kregen dagelijks laagfrequente mechanische stimulatie. Na tien weken bleek het nieuw gevormde bot bij de gestimuleerde dieren sterker en stijver te zijn dan bij de controlegroep.

En nu komt het bijzondere: 30 Hz ligt precies in het lage frequentiegebied dat dicht bij het natuurlijke gespin van katachtigen ligt.

Dat betekent natuurlijk niet dat we kunnen zeggen: “Heb je een gebroken been? Zet je kat erop en het is binnen no-time genezen.” Katten kunnen niet toveren en de onderzoeken naar botgenezing gebruiken gecontroleerde mechanische stimulatie, waarbij precies wordt gekeken naar frequentie, intensiteit, duur en plaats van de trillingen.

Maar de overeenkomst tussen de frequenties van kattengespin en de frequenties die in onderzoek naar mechanische botstimulatie worden gebruikt, is op z’n minst ontzettend interessant.

Een frequentie van 30 Hz sluit nauw aan bij het lage frequentiebereik waarin katachtigen van nature spinnen.

Een kleine healer op vier poten?

Ik vind dit persoonlijk één van de mooiste dingen aan katten. Ze doen namelijk heel veel dingen die wij mensen nog niet volledig begrijpen.

Denk maar eens aan een kat die ziek of gewond is. Vaak trekt hij zich terug, zoekt een rustig plekje op en slaapt ontzettend veel. En ondertussen kan hij flink liggen knorren. Het is goed mogelijk dat het spinnen verschillende functies tegelijk heeft. Het is communicatie, het kan helpen bij zelfkalmering en misschien heeft het ook een fysiologisch effect op het lichaam. Het zou zelfs kunnen dat katten dit mechanisme tijdens herstel instinctief inzetten. Dat laatste is nog niet hard bewezen, maar de hypothese is absoluut interessant. We weten immers dat dieren voortdurend gebruikmaken van gedrag en natuurlijke mechanismen die hun overlevingskansen vergroten. Misschien is spinnen wel een soort ingebouwd wellness-systeem van moeder natuur.

En wat doet dat gespin met ons?

Dan komen we bij het gedeelte dat voor ons als kattenliefhebbers misschien nóg leuker is: wat gebeurt er eigenlijk met ons wanneer we naar een spinnende kat luisteren?

Iedereen die ooit een kat op schoot heeft gehad, weet dat het ontzettend ontspannend kan zijn. Het ritme van het gespin werkt bijna meditatief. Je gaat vanzelf rustiger ademen, je aandacht verschuift naar je kat en voor je het weet zit je gewoon een kwartier lang te aaien. En eerlijk? Hoe vaak nemen we daar tegenwoordig nog bewust de tijd voor?

We zijn gewend geraakt aan altijd maar doorgaan. Werken, boodschappen, berichten beantwoorden, social media, afspraken en ondertussen alvast nadenken over wat er morgen moet gebeuren. Een kat heeft daar gelukkig weinig boodschap aan. Die gaat gewoon liggen wanneer hij daar behoefte aan heeft. Misschien is dat één van de grootste lessen die katten ons kunnen leren: rust nemen is geen verspilde tijd.

Onderzoek naar de relatie tussen huisdieren en het welzijn van mensen laat inderdaad interessante verbanden zien. Zo zijn er aanwijzingen dat contact met huisdieren kan bijdragen aan minder stress, meer sociale verbondenheid en bepaalde aspecten van lichamelijk en psychisch welzijn. De resultaten van wetenschappelijk onderzoek zijn niet altijd eenduidig, maar de interactie tussen mens en dier blijkt wel degelijk interessant genoeg om uitgebreid te onderzoeken.

En laten we eerlijk zijn: daar hebben wij kattenmensen helemaal geen onderzoek voor nodig. Wij weten het natuurlijk allang!

Katten voelen meer dan je denkt

Wat mij daarnaast altijd blijft fascineren, is hoe gevoelig katten kunnen zijn voor de sfeer in huis. Heb jij een stressvolle dag gehad? Grote kans dat je kat het merkt. Ben je verdrietig? Misschien komt hij ineens bij je liggen. Of misschien trekt jouw kat zich juist terug wanneer er veel spanning in huis hangt.

Katten leven sterk vanuit hun zintuigen en reageren ontzettend subtiel op hun omgeving. Ze letten op lichaamstaal, bewegingen, geluiden, geuren en veranderingen in hun omgeving. Daardoor kunnen ze soms feilloos lijken aan te voelen hoe de sfeer is.

Dit betekent natuurlijk niet dat iedere kat letterlijk jouw ziekte kan diagnosticeren of lichamelijke klachten van je kan overnemen. Maar dat katten gevoelig reageren op veranderingen in hun omgeving en op het gedrag van hun mens, dát is absoluut iets wat veel kattenliefhebbers herkennen. En misschien is juist dát wel onderdeel van hun helende kracht.

Wat kunnen wij van onze katten leren?

Als je mij vraagt waarom katten zo’n bijzondere invloed op ons hebben, dan denk ik dat het niet alleen om het gespin gaat.

Katten leren ons vertragen. Ze leren ons grenzen respecteren. Ze laten zien dat je niet altijd beschikbaar hoeft te zijn. Ze slapen wanneer ze moe zijn, rekken zich uit wanneer ze wakker worden en zoeken een zonnig plekje op wanneer ze daar behoefte aan hebben. En misschien nog wel belangrijker: een kat hoeft niets te presteren om waardevol te zijn.

Een kat hoeft geen doelen te behalen, geen mailbox leeg te werken en geen perfecte versie van zichzelf te worden. Hij mag er gewoon zijn. Dat is misschien wel een prachtige vorm van zelfzorg waar wij mensen nog iets van kunnen leren.

Conclusie?

Het eerlijke antwoord is: we weten nog niet precies waarom katten zo helend zijn, maar dat ze het zijn is een ding wat zeker is. We weten dat katten op bijzondere lage frequenties spinnen en dat vergelijkbare frequenties in onderzoek naar botvorming en botherstel interessante resultaten laten zien. We weten ook dat katten niet alleen spinnen wanneer ze ontspannen zijn, maar dit gedrag juist ook kunnen laten zien bij stress, pijn of ongemak. Dat maakt het aannemelijk dat spinnen méér functies heeft dan alleen het uiten van tevredenheid. Of het gespin van een kat daadwerkelijk een helende werking heeft op het lichaam van mens of dier, is echter nog onvoldoende onderzocht om daar harde conclusies aan te verbinden.

Maar misschien hoeven we ook niet alles meteen te kunnen bewijzen. Want los van de fascinerende frequenties doet een kat nog iets anders met ons: hij nodigt ons uit om te vertragen. Om te voelen, te luisteren en even uit ons hoofd te komen. Een warme kat op schoot, een zacht trillend lijf en dat diepe, tevreden gespin kunnen precies het rustmoment zijn dat we op een drukke dag nodig hebben. En wie weet profiteren niet alleen wij daarvan, maar heeft onze kat zelf allang ontdekt dat spinnen een prachtig natuurlijk mechanisme is om lichaam en geest in balans te houden.

Misschien zit de helende kracht van katten dus niet in één magische eigenschap, maar juist in het geheel: de aanraking, de verbinding, het ritme, de rust én die mysterieuze trillingen waar de wetenschap nog lang niet alles van begrijpt. En misschien is dat wel typisch iets voor katten: ze hoeven ons niet uit te leggen hoe het werkt. Ze kruipen gewoon op schoot, beginnen te spinnen en laten ons ervaren wat wij met ons drukke mensenhoofd soms vergeten: soms begint herstel en heling simpelweg met even niets hoeven doen.

Bronnen

Von Muggenthaler, E. (2001). The Felid Purr: A Healing Mechanism? Proceedings of the 12th International Conference on Low Frequency Noise and Vibration and its Control. ResearchGate
Rubin, C. et al. (2001). Prevention of postmenopausal bone loss by a low-magnitude, high-frequency mechanical stimuli: a randomized controlled trial. Journal of Bone and Mineral Research.
Goodship, A.E., Lawes, T.J. & Rubin, C.T. (2009). Low-magnitude high-frequency mechanical signals accelerate and augment endochondral bone repair. Journal of Orthopaedic Research. PubMed Central
Rubin, C. et al. The effect of low-magnitude, high-frequency mechanical stimuli on bone formation. ScienceDirect
Sadeghi, H. et al. (2017). The effect of whole body vibration on fracture healing – a systematic review. PubMed
Mendes, F. et al. (2023). Pet’s influence on humans’ daily physical activity and mental health: a meta-analysis. Frontiers in Public Health. Frontiers in Public Health

Begrijp de taal van je kat

Hoe praat jouw kat eigenlijk met jou? Miauwen en spinnen zijn maar een klein deel van hun communicatie. Katten vertellen veel meer met hun lichaamstaal, blik, houding en energie, als je weet waar je op moet letten.

In dit inspirerende webinar neemt kattenspecialist Pricilla Voogd je een uur lang mee in de wereld van de kattentaal. Je leert zichtbare signalen zoals staartbewegingen en houdingen herkennen, maar ook subtiele vormen van communicatie begrijpen, van energetisch contact tot dierentolkwerk.

Of je nu al jaren katten hebt of net een nieuwe huisgenoot hebt verwelkomd: je vertrekt gegarandeerd met nieuwe inzichten. Ontdek hoe jouw kat écht met je ‘praat’, en hoe jij beter kunt luisteren om stress, misverstanden en problemen te voorkomen.

Webinar Kattentaal

Meer lezen van Priscilla?

Wil je iets delen?

Wil je een reactie delen of heb je een vraag?

Door het insturen van het formulier kunt je een reactie achterlaten of een vraag stellen over algemene zaken. Wil je liever direct een consult aanvragen dan kan dat ook.

Stel je vraag!

"*" geeft vereiste velden aan