Het einde?
We wisten al langer dat Ivy een hartruis had. Al jaren geleden was dit vastgesteld, maar toen was dat nog niet iets om ons zorgen over te maken. Naarmate de tijd verstreek, werd dit toch erger. Een jaar voor zijn overlijden is er d.m.v. een echo dan toch een hartprobleem vastgesteld en werd er medicatie opgestart.
Naarmate het jaar vorderde, werd hij wel steeds wat ouder in zijn doen en laten. Zeker op warme dagen waren we voorzichtig. We zijn nog heerlijk met hem op vakantie geweest in de Loonse en Drunense Duinen en hebben prachtige wandelingen en paddleboard tochten gemaakt. Eerlijk gezegd had ik geen idee dat het einde zo nabij was, en misschien is dat maar goed ook.
Zo rond november/december begon hij echt te verslechteren en zijn we in korte tijd meerdere keren bij de dierenarts geweest: nog een medicijn erbij en goed monitoren, tot de conclusie kwam dat er niks meer was wat gedaan kon worden.
Uiteraard hebben we hem waar dat kon het hele traject ook ondersteund met natuurlijke middelen, in goed overleg met dierenarts Lieselot Czvek, mijn fantastische collega.
Die laatste periode was er uiteraard een vol zorgen: het ging ineens ontzettend hard. Maar mijn vriend en ik hebben ook enorm ons best gedaan er een mooie periode van te maken. We zijn samen naar veel van Ivy’s lievelingsplekjes gegaan en hebben nog vele mensen- en hondenvrienden gezien. Er lag sneeuw en hebben daar heerlijk van genoten en veel mooie foto’s gemaakt.
De laatste dagen en nachten
Toen duidelijk werd dat hij binnenkort echt zou gaan lijden, heb ik een afspraak gemaakt om hem thuis te laten euthanaseren. Uiteraard is dit een heel proces geweest en hebben we er veel over gepraat. Van de dierenarts kreeg ik het boekje ‘Zijn we niet te vroeg?’ van Hugo van Duijn, een aanrader!
In die laatste week heb ik beneden bij hem geslapen, het voelde als een haast heilige tijd. Hij mocht eten wat hij wilde en de laatste avonden en nachten hebben we de matrassen naar beneden gesleept en een soort enorm bed gebouwd om met z’n allen in te slapen en ‘gewoon’ samen te zijn. Ook onze kat Charlie kwam er graag bij; dit zijn heel waardevolle herinneringen.
Die laatste nacht was heel intens, hij kreeg het benauwd en kwam niet goed tot rust. Toen de ochtend kwam, was dit ook de eerste keer dat hij eigenlijk niet wilde, kon, wandelen. Dit was voor mij een extra bevestiging dat we een goede keus hadden gemaakt. We waren niet te vroeg, maar precies op tijd.
De thuis-euthanasie is redelijk goed verlopen. Ivy schrok nogal van de eerste, onverwachte prik en de dierenarts had moeite een goede ader te vinden. Ze overwoog om toch in een orgaan te prikken, maar dat wilde ik liever niet en wees op een duidelijk zichtbare ader op zijn achterpoot, uiteindelijk lukte dat en is hij rustig ingeslapen.
Achteraf vond ik dit heel heftig: ik was tijdens de euthanasie meer bezig met regelen dat alles goed zou verlopen, dan met afscheid nemen. Ik ben intens dankbaar dat mijn vriend er ook bij was en zo goed bij zijn gevoel kon en als vanzelf het juiste deed voor Ivy.
Herinneringen eren
Na meerdere keren de dood van dichtbij gezien te hebben, bij zowel mens als dier, is de neiging groot om juiste die laatste beelden steeds opnieuw voor je geestesoog te laten passeren. Naar mijn mening doe je jezelf daarmee tekort.
Zo ben ik al maanden, steeds stukje bij beetje, bezig om bergen foto’s uit te zoeken en veilig te stellen op een externe harde schijf, mocht er eens een apparaat kapotgaan. Het is een emotioneel klusje, want wat mis ik hem dan. Maar ook zie ik steeds opnieuw de mooie momenten die we hebben meegemaakt.
Ook voel ik me wel eens schuldig: ik heb toch de keuze gemaakt het leven van mijn beste vriend te beëindigen… en die ene keer dat ik boos werd en mijn geduld verloor… Maar terwijl ik door al die honderden foto’s ga en een mooie selectie maak om af te laten drukken, overheerst het gevoel hoe ontzettend fijn we het hebben gehad.
Na Ivy’s overlijden en het vertrek van de dierenarts, wilde ik heel graag nog even rustig bij zijn lichaam zijn. Samen hebben we hem netjes neergelegd op een mooie doek, wat bloed weggeveegd, gekamd, veel gehuild en verhalen gedeeld. De tijd stond stil. Zelf brachten we hem naar het dierencrematorium. Voor mij een nieuwe ervaring. We hebben een plukje haar bewaard en (nog bij leven) een pootafdruk gemaakt. De zorg in het crematorium was mooi en warm.
Zoals alles, koste ook het uitzoeken van de urn me enorm veel moeite. Pas recent heb ik er een gevonden die écht goed past.
En dan?
Die eerste periode voelde volledig ontwricht. Ik had amper energie en draaide op de automatische piloot. Het leven had geen zin, dat waar mijn leven om draaide was weg. Wie was ik überhaupt zonder hond? Die laatste gedachte deed pijn: want fysiek had ik geen hond meer die mij feilloos aanvoelde en waar ik met mijn liefde naartoe kon en voor kon zorgen. Maar in mijn hart had ik nog wel een hond. Ivy voelde zo dichtbij en tegelijkertijd onbereikbaar ver weg.
