De Groene Os gebruikt cookies om zijn webshop persoonlijker en gebruiksvriendelijker te maken.   sluiten

Zoek naar product, orgaan of toepassing:

Allergische luchtwegaandoeningen bij het paard

In het najaar en in de winter kunnen we de klok erop gelijk zetten: de hulpvragen over hoestende, snotterende en benauwde paarden stromen binnen. Blijkbaar zijn paarden erg gevoelig op de luchtwegen. Een van de meest voorkomende luchtwegaandoeningen bij het paard is RAO (Recurrent Airway Obstruction), een allergische aandoening die verband houdt met schimmel en stof. Wat is RAO precies en wat kunnen we eraan doen?

 

 

 

 

Anatomie van de luchtwegen

Ingeademde lucht komt via de neusholte en luchtpijp in de longen en bronchiën. De bronchiën vertakken zich steeds kleiner in bronchiolen en uiteindelijk in de longblaasjes. In de longblaasjes vindt uiteindelijk de gasuitwisseling plaats.

Slijmvlies

Het lichaam kent een aantal manieren om de luchtwegen vrij te houden van bacteriën, virussen, schimmels en irriterende stoffen zoals fijnstof en dampen van bijvoorbeeld ammoniak.

Als eerste zal het lichaam proberen om zaken die niet in de luchtwegen thuishoren buiten de deur te houden met kleine trilhaartjes. Deze kunnen een soort zwiepbeweging maken waardoor (grof) stof naar buiten kan worden gewerkt. Je paard kan gaan niezen of hoesten als mechanisch verdedigingsmechanisme. Ook gezond slijmvlies is een uitstekende barrière om indringers (zoals bacteriën en virussen) uit de bloedbaan (en dus uit het lichaam) te houden en infecties te voorkomen.

Geïrriteerd slijmvlies (van binnenuit door verkeerde voeding of van buitenaf door irriterende stoffen of onvoldoende frisse lucht) is op de lange duur niet gezond en niet meer in staat alle indringers buiten de deur te houden. Veel klachten, waaronder allergieën, zijn terug te voeren op niet-gezonde slijmvliezen.

Alle slijmvliezen in het lichaam hebben dezelfde opbouw, zijn gebaat bij dezelfde voedingsstoffen, hebben allemaal hun eigen flora én staan met elkaar in verbinding. Dit is de reden dat bij slijmvliesklachten soms als eerste aan de darmgezondheid gewerkt moet worden.

Astma is een allergie

Astma voor paarden is geen correcte term, het is RAO. Een paard met RAO heeft een allergie en dit kan als volgt ontstaan:

Het paard heeft een besmetting opgelopen met een schimmel uit het hooi of uit een bodembedekker zoals stro. Het paard maakt vervolgens antistoffen aan om de schimmelinfectie onschadelijk te maken. Daarvoor gevoelige paarden ontwikkelen een allergie voor de antistoffen die hiervoor in stelling worden gebracht. Door deze immuunreacties reageert het paard ook overgevoelig op andere stoffen zoals meer ‘onschuldig’ stof en micro-organismen.

Het ontstaan hangt dus samen met het risico op besmetting met een schimmel vanuit een verhoogde besmettingsdruk (slechte kwaliteit hooi) en slijmvliezen die geïrriteerd raken waardoor de schimmel meer vat krijgt.

De allergie wordt vervolgens in stand gehouden door stof. Sommige paarden zijn hiervoor gevoeliger dan andere. Mogelijk speelt een erfelijke factor hierbij een rol. RAO kan ook op latere leeftijd ontstaan.

Verloop en symptomen

Een paard met RAO hoest. Op het eerste gezicht lijkt het een droge hoest, maar er zit in de achterste luchtwegen wel degelijk taai slijm vast. Door de ophoping van slijm en het proberen dit op te hoesten, moeten de spiervezels die de bronchiolen en longblaasjes openhouden extra hard werken. Hierdoor neemt de diameter en daardoor de effectiviteit van de longblaasjes af en krijgt het paard het benauwd.

Afhankelijk van de ernst van de klachten kunnen de volgende symptomen zichtbaar zijn:

  • hoesten
  • bijgeluiden in de ademhaling
  • verwijde/openstaande neusvleugels
  • vergrote buikbeweging bij het uitademen
  • anusbewegingen bij het ademen

Deze laatste twee punten komen voor bij het ernstig benauwd zijn. Het paard moet dan extra inspanning leveren om de luchtwegen leeg te krijgen. Op den duur is een duidelijke buikgroeve zichtbaar. De paarden kunnen dan minder belast worden en zijn vaak niet meer geschikt voor (top)sport.

Verschil tussen RAO en COPD (dampigheid)

COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease en is eigenlijk een verzamelnaam voor verschillende chronische longaandoeningen. Wanneer er sprake is van een vermindering van elasticiteit in het longweefsel en wanneer vooral het uitademen met inspanning gepaard gaat, spreken we van COPD. Er wordt ook wel gezegd dat RAO een voorstadium is van COPD. In de volksmond wordt COPD ook wel ‘dampigheid’ genoemd.

Wat te doen?

Het allerbelangrijkste bij paarden met RAO of vergelijkbare klachten is om ze zo veel mogelijk buiten te houden. De stal uit, de weide in. Als het kan jaarrond, 24 uur per dag. Met regenachtig of stormachtig weer is het dan wel belangrijk dat de paarden kunnen schuilen. Paarden zijn van nature niet gemaakt om veel binnen te staan en als de kwaliteit van de lucht te wensen overlaat, kunnen er heel snel luchtwegklachten ontstaan.

Als je paard niet 24/7 naar buiten kan, probeer dit dan in ieder geval zo dicht mogelijk te benaderen. Bijvoorbeeld overdag naar buiten. Het is dan wel heel belangrijk om echt eens kritisch naar de ventilatie in de stal te kijken. Paarden moeten niet op de tocht staan, maar één raampje open is echt te weinig.

Daarnaast moet er extra aandacht worden besteed aan een goede kwaliteit ruwvoer en bodembedekking. Als de stallen worden uitgemest en opgestrooid, komt er over het algemeen veel stof vrij. Zorg dat je paard dan niet binnen aanwezig is.

Voldoende ruwvoer is essentieel voor een gezond paard en veel paarden verdragen kuilvoer (dat al wat minder stoffig is) toch minder goed. Hooi kan ondergedompeld worden in water (niet weken, dat bevordert schimmelgroei en weekt mogelijk nutriënten uit het hooi) om stof te verwijderen.
Aanvullend kan het hooi ook behandeld worden met een mengsel van etherische oliën. Het hooi moet dan (een eindje weg van je paard) worden uitgeschud, gesprayd met het mengsel, omgedraaid en weer goed gesprayd. De etherische oliën verbeteren de zuurstofopname en geven stof minder kans.

Kruiden en belangrijke voedingstoffen

Een paard dat plotseling hoest moet absoluut door een dierenarts gezien worden. Aanvullend kunnen kruiden helpen om het taaie slijm in de achterste luchtwegen op te lossen, het immuunsysteem te ondersteunen (om de schimmelinfectie te overwinnen) en het paard minder benauwd te laten zijn. Daarnaast kunnen kruiden helpen om de slijmvliezen te verzachten. Klik hier voor een persoonlijk advies, we helpen u graag!

Naast deze eerste aanpak is voor paarden met RAO twee keer per jaar een reinigingskuur zeker aan te bevelen. Bij allergieën is er sprake van een verhoogde gevoeligheid voor afvalstoffen. Een drainagekuur maakt deze afvalstoffen vrij uit de weefsels zodat deze kunnen worden afgevoerd.  Het kan ontstekingen verminderen en rust brengen in het immuunsysteem.

Ook zijn er plantaardige oliën die een ondersteunende werking op de slijmvliezen hebben en een kalmerende invloed bij de allergische reacties. Een voorbeeld hiervan is teunisbloem.
Als luchtwegklachten in een vergevorderd stadium zijn, zoals wanneer de uitademing extra inspanning vraagt, is het vaak heel moeilijk om je paard enigszins fit te houden. Alle energie gaat immers naar de ademhaling. Een extra boost met vitaminen en mineralen kan dan een goede ondersteuning zijn.

Deze informatie is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt niet het advies van een dierenarts.

Heb je vragen over onze producten of de toepassing ervan? Neem dan contact met ons op.
Ons team van natuurgeneeskundig therapeuten adviseert je graag.

18 reacties

  1. Carola schreef:

    Beste Groene Os,
    Zijn jullie bekend met bijwerkingen bij het gebruik van luchtwegkruiden forte? Ik heb dit nu 2 dagen gegeven en mijn paard heeft nu dunne mest en dat heeft hij nog nooit gehad. Op dag 1 heb ik 1 afgestreken maatjschepje gegeven en op dag 2 heb ik zowel s’morgens als s’avonds gegeven, dus 2x zoveel. Wat adviseren jullie?

    Hartelijk dank,
    Carola Repetur

    • Melody Cool schreef:

      Beste Carola,

      Dit effect hebben we nog niet eerder meegemaakt!
      Ik stuur je een persoonlijke email.

      Met vriendelijke groet,
      Melody

  2. Jennifer schreef:

    Kunt u mij meer vertellen over de Drainagekuur ?

  3. Henriet schreef:

    Welke drainagekuur adviseren jullie
    Mvg

  4. Melody Cool schreef:

    Beste Henriet,

    Je kunt bijvoorbeeld Drainage Compositum gebruiken!

    Met vriendelijke groet,
    Melody

  5. Loes schreef:

    Onze Friese paard van 9 jaar hoest al een paar jaar af en toe met een kort kuchje en soms loopt wit snot uit een neusgat. Ze was steeds goed gezond en de conditie was prima. Sinds kort is het hoesten veel erger geworden en heeft ze binnen ademhalingsproblemen. Ze heeft nu 2x een kuur Ventipulmin en een antibioticum kuur van 7 dagen gehad en ze loopt zonder problemen buiten in de wei. Zondag hebben we haar als test in een schone stal gezet met vers stro en geen hooi. Na 2 uur stond ze flink te hoesten en haalde ze moeizaam adem. Volgens de veearts is er sprake van een allergie, maar is die vrijwel niet op te sporen. Permanent buiten staan is in herfst en winter niet mogelijk, we zitten op kleigrond. En alleen de Fries buiten en de andere paarden binnen is ook geen optie. Het stalregime aanpassen met ander strooisel en voer heeft alleen zin als we dat voor de andere paarden ook doen. Dat wordt een dure grap en zolang we niet weten waar ze allergisch voor is, is dat een grote gok.
    Wat nu?

    • Melody Cool schreef:

      Beste Loes,

      Bedankt voor je reactie. Wat een heftige reactie dat ze na 2 uur al zo staat te hoesten!

      Ik denk dat je met kruiden en supplementen wel wat winst kunt behalen, maar helemaal weg gaan zal het niet. Als het niet lukt om de omstandigheden te veranderen, vraag ik me af of je het paard op een natuurlijke manier klachtenvrij kan krijgen. Zou b.v. een paddock of uitloopstal voor haar geen optie zijn? Dan is ze toch dichtbij de andere paarden maar wel buiten. Anders zou ik denk ik toch andere stalling overwegen waar ze ’s winters wel naar buiten kan.

      Qua middelen zou ik je de Luchtwegkruiden Forte adviseren. Deze verzorgt de slijmvliezen en helpt om beter te ademen.
      Er zijn ook mogelijkheden om het lichaam op een natuurlijke manier te ondersteunen bij allergien. Daarvoor kun je het beste een email sturen naar info@degroeneos.nl. Daar kunnen we uitgebreider informeren.

      Met vriendelijke groet,
      Melody

  6. Nathalie Meijerink schreef:

    Mijn paard hoest niet, maar hijgt al extreme als je de bak in loopt. Dit was in de winter minder , maar vorig jaar had ze dat ook. Zodra ik een zadel erop leg begint ze te hijgen. Arts zegt conditie maar ik heb Dan nog niet eens wat gedaan ? Jullie hier ervaring mee? Het us een tinker alvast bedankt ( voor De zadel heb ik 3 x een zadel maker laten komen om dat ik dacht dat daar het probleem lag)

    • Melody Cool schreef:

      Beste Nathalie,

      Dat klinkt extreem inderdaad. Hoe is het als ze aan het werk wordt gezet zonder zadel (b.v. aan de longe)? En hoe is haar gewicht? Zijn hart en longen gecheckt door de dierenarts?
      Ik kan niet beoordelen of het om een allergie gaat of er een andere onderliggende oorzaak is. Ik zou je toch adviseren een (holistisch) dierenarts te laten komen om uit te zoeken wat deze klachten veroorzaakt. Je kunt bijvoorbeeld hier kijken voor een overzicht:
      https://www.holistischedierenartsen.nl/index.php?page=Dierenartsen&sid=2

      Ik hoop dat je hiermee verder kunt!
      Met vriendelijke groet,
      Melody

  7. astrid schreef:

    Is er een product voor de luchtwegen dat veilig is voor drachtige merries? Ze zit al aan de ventipulmin en sputolysin, staat 24 per dag buiten met schuilstal. Hooi word niet geweekt, maar oogt niet stoffig. Pony hoest ook wanneer ze op het land staat. Wat is veilig om te geven? Bvd

    • Claire van 't Hul schreef:

      Beste Astrid,

      Bedankt voor je bericht.
      Wat een vervelende situatie voor je pony!

      Nagenoeg al onze middelen zijn gecontra-indiceerd bij dracht. Afhankelijk van de oorzaak van de klachten kunnen eventueel wel de nodige maatregelen ter ondersteuning worden genomen. We raden je aan om contact op te nemen met een holistisch werkend dierenarts of rechtstreeks met ons via info@degroeneos.nl voor een gericht advies.

      Veel succes ermee!

      Met vriendelijke groet,
      Claire.

  8. Mariëlle schreef:

    Mijn paard niest heel erg wat moet ik hier aan doen ?

    • Claire van 't Hul schreef:

      Beste Mariëlle,

      In eerste instantie lijkt het me verstandig je dierenarts te raadplegen om een diagnose te stellen. Met een diagnose denken we graag verder met je mee.

      Veel succes ermee!

      Met vriendelijke groet,
      Claire, De Groene Os.

  9. E schreef:

    Welke olien zijn het beste om over het hooi te sprayen ?

    • Suus Bettink schreef:

      Goedemorgen,
      Dit is teunisbloemolie, dit is een flesje die je over het voer druppelt en niet sprayt.
      Hartelijke groet,
      Suus Bettink, de Groene Os

  10. Michelle schreef:

    Hallo,

    Ik verzorg al een jaar of 8 een fjordje van inmiddels 26 jaar oud. Toen ik net begon met haar te verzorgen, werd door de dierenarts vastgesteld dat ze dampig is. Dat was tot voor kort geen probleem, op in het weekend maakten we een staprondje door de buurt heen zonder zadel of een wandelingetje samen. Ze staat 24/7 met haar maatje in een grote wei met schuilstal. Nu is ze 2 jaar geleden voor het eerst echt kortademig geweest in het najaar. De dierenarts toen erbij gehaald en hij dacht misschien een allergie, maar ja, waarvoor dan?
    Nu staat ze (dus in juni) ook te hijgen in de wei. Eerst dacht ik dat het van de warmte was (27 graden van de week), maar gister en vandaag is het afgekoeld en ze is nog steeds kortademig.
    Zijn er nog bepaalde kruiden of andere hulpmiddelen waarmee ik haar kan helpen?
    Heeft iemand tips?

    Alvast bedankt!
    Groetjes,
    Michelle

Laat een reactie achter