De Groene Os gebruikt cookies om zijn webshop persoonlijker en gebruiksvriendelijker te maken.   sluiten

Zoek naar product, orgaan of toepassing:

Hoe herken je pijn bij dieren?

Pijnsignalen kunnen verschillen per diersoort, ras en individu, maar onderzoek heeft allang aangetoond dat dieren (ook hele jonge dieren) pijn fysiek op dezelfde manier voelen als mensen. Dieren kunnen het alleen niet verwoorden en daarom kan pijn herkennen bij dieren soms lastig zijn.

Waarom verbergen dieren pijn?

cute pijn, zoals een plotselinge blessure aan een been of poot is natuurlijk goed te herkennen. Chronische pijn of inwendige pijn is vaak al een stuk lastiger.

Prooidieren zoals paarden en konijnen willen pijn vaak zo lang mogelijk verbergen omdat ze anders nog kwetsbaarder zijn. Maar niet alleen voor prooidieren, ook voor roofdieren zoals honden en katten kan het thema ‘veiligheid’ spelen. Zo kan bijvoorbeeld een vreemde omgeving een reden zijn om pijn te verbergen. Maar ook omwille van de sociale structuur kan het voor dieren nodig voelen om pijn niet te laten merken, de natuur kan hard zijn!

Hoe kun je pijn herkennen?

Jij als verzorger kent je dier het allerbeste en bent dan ook belangrijk in het signaleren van pijn. Waarschijnlijk ben je zelf namelijk het beste toegerust om subtiele veranderingen in gedrag en in het lichaam te herkennen.

Fysieke methoden om pijn bij het dier op te sporen:

  • Het dier fysiek onderzoeken: een behandelaar (dierenarts, fysiotherapeut, natuurgeneeskundige) zal het hele lichaam afvoelen en hierbij de reactie van het dier observeren. Verdikkingen, warme plekken, verwondingen zijn hierbij voorbeelden van aandachtspunten.
  • Bewegingsonderzoek uitgevoerd door de behandelaar kunnen helpen bij het opsporen van pijnlijkheid.
  • Temperatuur opmeten: een verhoogde temperatuur kan een aanwijzing zijn voor een (pijnlijke) infectie.
  • Dieren met pijn hebben een toegenomen hartfrequentie en ademhaling, een hogere bloeddruk en verwijde pupillen. Dieren met chronische pijn laten deze kenmerken lang niet altijd zien, dus als deze kenmerken niet aanwezig zijn, hoeft dit niet te betekenen dat het dier geen pijn heeft.
  • Als er twijfel is over de aanwezigheid van pijn kan tijdelijk reguliere pijnmedicatie gegeven worden om de reactie en het gedrag van het dier hierop waar te nemen. Dieren met pijn kunnen door pijnmedicatie bijvoorbeeld veel vrolijker en makkelijker worden.

Andere fysieke gevolgen en symptomen om alert op te zijn

  • Pijn kost energie. Dit kan – samen met een verminderde eetlust als gevolg van pijn – bij het dier resulteren in vermagering.
  • De ademhaling verloopt minder efficiënt.
  • Dieren krijgen een afwijkende houding, bijvoorbeeld een laaghangend hoofd of een in elkaar gedoken houding. De houding is vaak het gevolg van proberen te ontlasten van de pijnplek.
  • Het dier kan een afwijkende gang of bewegingen hebben, zoals kreupel lopen, moeite hebben met overeind komen, trillen of een afwijkende stand van de oren.
  • Geluiden, zoals piepen, blaffen, janken, briesende geluiden bij het paard. Ook het produceren van afwijkende geluiden kan op een pijnsignaal wijzen.
  • Het dier kan de ogen wijd open sperren.
  • Vergrote pupillen.
  • Fantoompijn kan ontstaan nadat een lichaamsdeel, bijvoorbeeld een poot of staart is verwijderd. Signalen van fantoompijn kunnen zijn dat het dier overmatig gaat likken/bijten vlakbij de plek waar het geamputeerde zat of constant kijkt naar deze plek.

Gedragsveranderingen

Ook gedragsveranderingen kunnen een belangrijke aanwijzing zijn dat dieren pijn hebben:

  • Een dier kan apathisch worden.
  • Een dier kan angstig worden.
  • Als gevolg van pijn kan een dier depressief worden met verandering van karakter of verbittering als gevolg.
  • Het dier kan pogingen doen om zich te verstoppen, terug te trekken of te ontsnappen. Dieren kunnen zich vanuit de pijn helemaal terugtrekken in hun eigen wereldje.
  • Eetlust kan verminderen of afwezig zijn of het dier wordt zeer kieskeurig.
  • Het dier kan heel veel willen slapen.
  • Druk gedrag van het dier als gevolg van jeuk/pijn.
  • Het dier kan anders dan normaal reageren op ‘zijn’ mensen.
  • Het dier kan rustiger worden.
  • Bij benadering van de pijnplek kan het dier agressief reageren.
  • Het dier kan weinig sociale omgang met soortgenoten of huisgenoten willen.
  • Spanning en stress bij een dier als gevolg van pijn.
  • Een dier kan ook gevoelig blijven reageren op een plek van het lichaam die niet meer pijnlijk is. Er is dan sprake van geconditioneerd pijngedrag, waardoor dit gedrag aanwezig blijft, terwijl de pijn niet meer aanwezig is.
  • Verminderd bewustzijn of verminderde intelligentie van het dier omdat het bewustzijn deels gericht is op het “bedwingen” van de pijn.

Meer weten?

Twijfel je of je dier pijn heeft en wil je graag weten hoe je pijnsignalen kunt herkennen en hoe je je dier op een natuurlijke manier kunt ondersteunen bij de pijnklachten?
Volg dan onze GRATIS online training “Pijn bij dieren” op maandag 1 juli om 10.00 uur!

De online training gaat je leren:

  • Wat pijn is
  • Hoe je pijnsignalen kunt herkennen
  • Welke impact pijn op je dier heeft
  • Welke factoren van belang zijn om pijn op een natuurlijke manier te behandelen
  • Hoe jij jouw dier kunt ondersteunen bij de natuurlijke behandeling van pijn

Pijn herkennen bij honden

Naast fysieke kenmerken zijn factoren die je waarschijnlijk als eerste opvallen voor jou opvallend en afwijkend gedrag van je hond.

Iemand die veel kennis heeft over pijn bij honden is Michelle Vrolijk. Ze schreef onder andere dit artikel voor Doggo.nl.

Hier gaat ze verder in op dit afwijkende gedrag, zoals dingen die je hond normaal graag doet, maar nu opeens niet meer. Ons artikel gaat over fysieke pijn, maar mentale pijn en zelfs trauma’s komen ook voor bij honden, daar vertelt Michelle ook over.

Pijn herkennen bij paarden

Paarden zijn prooidieren en kunnen pijn erg goed verbergen. In het wild zou natuurlijk de kans om gepakt te worden door een roofdier een stuk groter zijn als een dier laat merken dat het ziek of geblesseerd is.

Bij paarden is veel onderzoek gedaan naar de gezichtsuitdrukking die belangrijke aanwijzingen kunnen geven dat het paard pijn heeft.
Er is een app de Horse Grimace Scale n er zijn verschillende schema’s op internet te vinden.

Pijn herkennen bij katten

Ook bij katten kan het extreem moeilijk zijn om pijn te herkennen. Er is onderzoek gedaan waaruit bleek dat katten inderdaad bepaalde lichaamssignalen en gezichtsuitdrukkingen laten zien als ze pijn hebben, maar dat dit zelfs voor dierenartsen heel moeilijk te beoordelen is.

Een ander misverstand is dat katten spinnen als ze zich comfortabel voelen. Katten spinnen juist ook als ze pijn hebben of gestrest zijn, mogelijk is het een manier om zichzelf te kalmeren.

Dit is het onderzoek naar kattengedragingen die kunnen wijzen op pijn (Engels).

Pijn herkennen bij konijnen

Net zoals paarden zijn konijnen prooidieren en ook bij konijnen kan er gebruik gemaakt worden van gezichtsuitdrukkingen om pijn te herkennen.

Dit artikel van dierentrainer Bernice Muntz gaat dieper in op de pijnsignalen en ze legt goed uit waarom pijn bij konijnen een spoedgeval is.

 

Deze informatie is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt niet het advies van een dierenarts.

Heb je vragen over onze producten of de toepassing ervan? Neem dan contact met ons op. Ons team van natuurgeneeskundig therapeuten adviseert je graag.

Laat een reactie achter